Öğrenme İhtiyacı



İmam-ı Azam Ebu Hanife rh.a. Hazretleri’nin büyük talebelerinden Ebu Yusuf şiddetli bir hastalığa tutulmuştu. Hocası İmam-ı Azam, onu defalarca ziyaret etti. Son ziyaretinde iyice ağırlaştığını gördü ve “istircâ”da bulundu. (“Biz Allah’ın kullarıyız ve O’na döneceğiz” mealindeki ayet-i kerimeyi okudu.) Sonra şöyle seslendi:

– Benden sonra müslümanlar için sana ümit besliyordum. Eğer senin (ölümün) ile insanlara bir musibet gelirse, beraberinde büyük bir ilim de ölüp gider.

Bir süre sonra Ebu Yusuf sağlık ve afiyete kavuştu, hastalıktan kurtuldu. Bu sırada Ebu Hanife’nin son ziyaretinde söylediği övücü sözler Ebu Yusuf’a ulaşmıştı. Bu sebeple nefsi biraz kabarmış, insanların ilgi ve iltifatı da kendisine yönelmişti. Artık kendi başına bir fıkıh meclisi kurmuş, hocası Ebu Hanife’nin ilim meclisine devam etmeyi bırakmıştı. Ebu Hanife Hazretleri onun son durumunu soruşturdu. Ebu Yusuf’un kendi başına bir grup oluşturup ders verdiği haberini aldı.

Durumu öğrenen Ebu Hanife değer verdiği birini çağırıp şöyle dedi:

– Ebu Yusuf’un ders grubuna git ve ona şöyle söyle: “Şu adam hakkında ne dersin: Temizlikçiye bir dirhem para karşılığı temizlemesi için bir elbise vermiş. Birkaç gün sonra elbiseyi almaya gidince, temizlikçi ‘Bende sana ait bir şey yok!’ diyerek inkârda bulunmuş. Bir müddet sonra elbise sahibi tekrar ona gitmiş, bu sefer elbiseyi temizlemiş olarak ona vermiş. Bu durumda temizleyicinin ücret hakkı var mı?” Eğer o “Ücret hakkı vardır..” derse, sen “Hata ettin!” de. “Ücret gerekmez.” derse, yine “Hata ettin!” de.

Adam ona gidip soruyu sordu. Ebu Yusuf önce, “Ücret gerekir.” dedi. Adam “hata ettin” deyince biraz düşünerek, “Ücret gerekmez.” dedi. Yine “hata ettin” karşılığını alınca, kalkıp Ebu Hanife’ye geldi ve meseleyi sordu. Ondan şu cevabı aldı:

– Eğer temizlikçi elbiseyi kendi hesabına gasp ettikten sonra temizlemişse ona ücret yoktur. Çünkü onu kendisi için temizlemiş sayılır. Eğer elbiseyi kendisi için gasp edip sahiplenmeden önce temizlemişse, ücretini vermek gerekir. Çünkü onu sahibi için temizlemiş olur. Kim ki kendisinin ilim öğrenme ihtiyacı olmadığını zannederse, kendi
haline ağlasın!

Hadîb el-Bağdâdî: Tarîhu-Bağdad (Beyrut, 1997), 13/348-49.

Yorum Yaz